در این مطلب جامع شما را با آناتومی و ساختار مغز انسان آشنا می‌کنیم و قسمت‌های مختلف مغز را با دقت تشریح خواهیم کرد. با مجله تخفیفان تا انتهای این مطلب همراه باشید.

آناتومی مغز انسان

قشاء مغزی

با آناتومی مغز انسان بیش‌تر آشنا شوید

مغز انسان نه تنها مهم‌ترین بلکه پیچیده‌ترین عضو بدن انسان است. در ادامه، درباره‌ی بخش‌های اصلی مغز و همچنین چگونگی عملکرد مغز نکاتی را یاد می‌گیرید. توضیحاتی که در اینجا گفته می‌شود نگاه عمیقی به ساختار مغز نیست آنچنان که در مطالعات صورت می‌گیرد بلکه هدف ما آشنا کردن شما با ساختارهای اصلی مغز و عملکرد آن‌ها است.

قشر مخ بخشی از مغز است که عملکرد آن، انسان را منحصر به فرد می‌کند. ویژگی‌های متمایز انسان‌های از جمله زبان، آگاهی انسان، توانایی فکر کردن، منطق و تصور همگی از قشر مخ سرچشمه می‌گیرند.

هنگامی که به مغز نگاه می‌کنیم قشر مخ را می‌بینیم؛ در واقع بیرونی‌ترین بخش مغز است که می‌تواند مغز را به چهار لوب تقسیم کند. هر برآمدگی سطح مغز شکنج نام دارد و هر شکاف (groove) را شیار (sulcus) می‌نامند.

چهار لوب‌ مغز

با آناتومی مغز انسان بیش‌تر آشنا شوید

قشر مخ به چهار بخش تقسیم می‌شود که هر بخش را لوب می‌نامند. لوب پیشانى (Frontal Lobe)، لوب آهیانه (Parietal Lobe)، لوب پس سرى (Occipital Lobe) و لوب گیجگاهى (Temporal Lobe) لوب‌های مختلف قشر مخ هستند که هر کدام عملکرد متفاوتی دارند.

لوب پیشانی در جلوی مغز قرار دارد و با استدلال، مهارت‌های حرکتی، سطح بالاتر شناخت، و زبان بیانی در ارتباط است. در پشت لوب پیشانی، در نزدیکی شیار مرکزی، قشر حرکتی (motor cortex) قرار دارد. این بخش از مغز، از لوب‌های مختلف اطلاعات را دریافت کرده و از آن‌های برای انجام حرکات بدن استفاده می‌کند. آسیب به لوب پیشانی می‌تواند به تغییرات در عادات جنسی، اجتماعی، توجه و همچنین افزایش ریسک پذیری منجر شود.

لوب آهیانه در بخش میانی مغز قرار دارد و با پردازش اطلاعات حسی لمسی مانند فشار، لمس و درد ارتباط دارد. بخشی از مغز به نام قشر حسی حرکتی در این لوب قرار دارد که برای پردازش حواس بدن، ضروری است. آسیب به لوب آهیانه ممکن است باعث ایجاد مشکلاتی در حافظه کلامی، اختلال توانایی کنترل نگاه و مشکلات زبانی شود.

لوب گیجگاهی در قسمت پایین مغز واقع شده است. این لوب، محل قشر شنوایی اولیه است که برای تفسیر صداها و زبانی که می‌شنویم، ضروری است. همچنین هیپوکامپ در این لوب قرار دارد و به همین دلیل این بخش از مغز با تشکیل خاطرات ارتباط زیادی دارد. آسیب به لوب گیجگاهی ممکن است به مشکلاتی برای حافظه، مهارت‌های زبانی و درک گفتار منجر شود.

لوب پس‌سری در قسمت پشت مغز واقع شده است و با تفسیر محرک‌ها و اطلاعات بینایی ارتباط دارد. قشر بینایی اولیه که اطلاعات را از شبکیه چشم دریافت و تفسیر می‌کند در این لوب قرار دارد. آسیب به لوب پس‌سری ممکن است مشکلات بینایی از جمله مشکل تشخیص اشیا، عدم توانایی در شناسایی رنگ‌ها و مشکل شناسایی کلمات ایجاد کند.

ساقه مغز

با آناتومی مغز انسان بیش‌تر آشنا شوید

ساقه‌ی مغز از مغز پسین و مغز میانی تشکیل شده است. مغز پسین شامل ساختارهایی از جمله بصل‌النخاع (medulla)، پل مغزی و ساخت شبکه‌ای (reticular formation) است.

مغز پسین

مغز پسین ساختاری است که طناب نخاعی را به مغز متصل می‌کند.

  • بصل النخاع مستقیما در بالای طناب مغزی قرار دارد و بسیاری از عملکردهای غیرارادی مانند ضربان قلب، تنفس و فشار خون را کنترل می‌کند.
  • پل مغزی، بصل‌النخاع را به مخچه متصل کرده و به هماهنگی حرکات هر بخش از بدن کمک می کند.
  • ساخت شبکه‌ای، شبکه‌ای عصبی است که در بصل‌النخاع قرار دارد که به کنترل عملکردهایی مانند خوابیدن و توجه کمک می‌کند.

مغز میانی

با آناتومی مغز انسان بیش‌تر آشنا شوید

مغز میانی کوچک‌ترین بخش مغز است که به عنوان ایستگاه تقویت اطلاعات بینایی و شنوایی عمل می‌کند.

مغز میانی عملکردهای مهمی مانند سیستم بینایی، شنوایی و همچنین حرکات چشم را کنترل می‌کند. بخش‌هایی از مغز میانی که جسم سیاه (substantia nigra) و هسته‌ی قرمز (red nucleus) نام دارند در کنترل حرکات بدن نقش دارند. رنگدانه‌های تاریک جسم سیاه شامل تعداد زیادی دوپامین هستند که سلول‌های عصبی را تولید می‌کنند. زوال سلول‌های عصبی در جسم سیاه با بیماری پارکینسون ارتباط دارد.

مخچه

با آناتومی مغز انسان بیش‌تر آشنا شوید

مخچه که گاهی آن را «مغز کوچک» می‌نامند در بالای پل مغزی و پشت ساقه‌ی مغز قرار دارد. مخچه از لوب‌های کوچکی تشکیل شده و اطلاعات را از سیستم تعادل در گوش داخلی، اعصاب حسی و سیستم های شنوایی و بینایی دریافت می‌کند. این بخش در هماهنگی حرکات جسمی و همچنین جنبه‌های اساسی حافظه و یادگیری نقش دارد.

مخچه تقریبا ۱۰ درصد از حجم کلی بدن را تشکیل می‌دهد اما بیش از ۵۰ درصد از کل سلول‌های عصبی واقع در مغز در این بخش قرار دارند.

این ساختار با حرکات و کنترل بدن ارتباط دارد اما این عملکرد به این دلیل نیست که دستورات حرکتی از این بخش سرچشمه می‌گیرند. مخچه این پیام‌ها را اصلاح کرده و حرکات بدن را دقیق و درست می‌کند. برای مثال، مخچه به کنترل حالت، تعادل و هماهنگی حرکات ارادی کمک می‌کند و این امکان را فراهم می‌کند که ماهیچه‌های مختلف با هم حرکت کرده و حرکات هماهنگ و روانی را ایجاد کنند.

مخچه علاوه بر اینکه در کنترل حرکات بدن نقش مهمی دارد، در عملکردهای شناختی خاصی از جمله زبان نیز بسیار مهم است.

تالاموس

با آناتومی مغز انسان بیش‌تر آشنا شوید

تالاموس در بالای ساقه‌ی مغز قرار دارد و اطلاعات حرکتی و حسی را پردازش و منتقل می‌کند. این بخش یک ایستگاه تقویتی است که اطلاعات حسی به آن وارد شده و سپس به قشر مخ می‌روند. قشر مخ نیز اطلاعات را به تالاموس می‌فرستد که تالاموس در نهایت این اطلاعات را به سیستم‌های دیگر می‌فرستد.

هیپوتالاموس

با آناتومی مغز انسان بیش‌تر آشنا شوید

هیپوتالاموس در نزدیکی غده‌ی هیپوفیز و در زیر تالاموس قرار دارد. این بخش با بسیاری از مناطق مغز ارتباط دارد و مسئول احساس گرسنگی، تشنگی، احساسات، تنظیم دمای بدن و ریتم شبانه‌روزی است. همچنین هیپوتالاموس با ترشح هورمون‌هایی، غده‌ی هیپوفیز را کنترل می‌کند که باعث می‌شود هیپوتالاموس بسیاری از عملکردهای بدن را به این صورت کنترل کند.

دستگاه لیمبیک

با آناتومی مغز انسان بیش‌تر آشنا شوید

دستگاه لیمبیک (limbic system) یا سیستم کناره‌ای از چهار بخش اصلی تشکیل شده است: بادامه (amygdala)، هیپوکامپ، مناطقی از قشر لیمبیک و منطقه‌ی جداری (septal area). این ساختارهای بین دستگاه لیمبیک و هیپوتالاموس، و بین تالاموس و قشر مخ ارتباط برقرار می‌کنند. هیپوکامپ در یادگیری و حافظه نقش دارد در حالی که دستگاه لیمبیک برای کنترل پاسخ‌های حسی مهم است.

عقده‌های قاعده‌ای

با آناتومی مغز انسان بیش‌تر آشنا شوید

عقده‌های قاعده‌ای گروهی از هسته‌های بزرگ هستند که تا حدی تالاموس را احاطه کرده‌اند. این هسته‌ها در کنترل حرکات بدن مهم هستند. هسته‌ی قرمز و جسم سیاه در مغز میانی با عقده‌های قاعده‌ای ارتباط دارند.

منبع: About.com

کانال تلگرام تخفیفان